Jak by Pan opisał misję i doświadczenie organizacji w zakresie umiejętności korzystania z mediów/ krytycznego myślenia/ sprawdzania faktów/ przeciwdziałania dezinformacji?

Misją fundacji i towarzyszących jej projektów jest wspieranie rozwoju umiejętności rozpoznawania operacji informacyjnych i psychologicznych, w tym działań z zakresu analizy procesów manipulacji polskojęzycznym środowiskiem informacyjnym: dezinformacji, propagandy, inżynierii społecznej, a także działań cybernetycznych. Projekt aktywnie bada zjawiska manipulacji środowiskiem informacyjnym, w tym domenę poznawczą: należy do tego rozpoznawanie i analiza polskiej przestrzeni informacyjnej; rozpoznawanie i analiza operacji informacyjnych, w tym operacji psychologicznych; działalność publicystyczna; prowadzenie działań komunikacyjnych w cyberprzestrzeni.

 

Jakie są główne zasoby opracowane przez Pana organizację, którymi chciałby się Pan podzielić?

Wszystkie materiały promocyjne i relacje fundacji są dostępne na jej stronie internetowej: http://infoops.pl/publikacje/. Wszyscy są do Państwa dyspozycji. Chcielibyśmy również udostępnić komunikat projektu Disinfo Digest, który zawiera aktualne informacje o zidentyfikowanych zagrożeniach: https://twitter.com/Disinfo_Digest.

Jakie są, Pana zdaniem, trzy największe aktualne wyzwania związane z przeciwdziałaniem dezinformacji w Pana kraju?

Moim zdaniem największym zagrożeniem dla bezpieczeństwa polskojęzycznego środowiska informacyjnego są złożone operacje manipulacyjne prowadzone przez Federację Rosyjską i Chińską Republikę Ludową. Często są różne, ale działania obu tych aktorów systematycznie zakłócają bezpieczeństwo środowiska informacyjnego. Do najważniejszych wektorów działania zaliczyłbym:

  • prezentowanie negatywnego obrazu polityki zagranicznej Stanów Zjednoczonych i państw NATO;
  • tworzenie pozytywnego wrażenia co do oczekiwanych relacji między Polską a Federacją Rosyjską;
  • deprecjacja zdolności obronnych Polski;
  • kształtowanie negatywnego wizerunku Ukrainy w kontekście stosunków z Polską;
  • kształtowanie negatywnego wizerunku Unii Europejskiej;
  • kształtowanie negatywnego obrazu działań podejmowanych przez kraje Unii Europejskiej w stosunkach z Federacją Rosyjską;
  • deprecjonowanie polskiej państwowości;
  • kształtowanie negatywnego wrażenia na temat Polski;
  • budowanie negatywnego obrazu historii Polski;
  • manipulowanie obszarem informacji związanych z polską energetyką i projektami dywersyfikacji dostaw gazu;
  • maskowanie i dezinformacja co do zagrożeń generowanych przez Chiny;
  • operacje manipulacyjne wymierzone w zdrowie społeczeństwa w kontekście zagrożeń COVID-19;
  • złożone operacje informacyjne, dyfuzyjne i manipulacyjne mające na celu zakłócanie procesów demokratycznych w Polsce.

Czy mógłby Pan wymienić trzy rozwiązania, które zostały przez Pana wdrożone lub które chciałby Pan polecić jako wskazówki, jak przeciwdziałać dezinformacji, wzmacniać umiejętności krytycznego myślenia w społeczeństwach i budować obywatelską odporność na dezinformację?

Do najważniejszych zadań, które mogą wzmocnić odporność społeczną na manipulacje, należy zwiększanie wiedzy o zagrożeniach wynikających z dezinformacji, opracowywanie i rozpowszechnianie materiałów dekomponujących fałszywe informacje, ostrzeganie i rozpowszechnianie wiedzy o aktualnych zagrożeniach oraz upowszechnianie informacji opartych na faktach (także w formie aktywnej, profesjonalnej komunikacji).

Jakie są trzy najważniejsze wydarzenia lub daty, których był Pan świadkiem w tym roku, a które spowodowały nasilenie działań dezinformacyjnych?

Rok 2020 to kolejny rok wzmożonej aktywności manipulacyjnej w polskojęzycznym środowisku informacyjnym. Okres wzmożonej akcji zależy od aktualnego kontekstu sytuacyjnego wydarzeń na świecie, ale ma też pewne stałe elementy, jak np. rocznice wydarzeń historycznych: pakt Ribbentrop-Mołotow, wybuch II wojny światowej, atak ZSRR na Polskę 17 września 1939 r. oraz inne ważne z historycznego punktu widzenia daty. Wzmożone działania propagandy rosyjskiej obejmują kampanię dezinformacyjną skierowaną przeciwko wzmocnieniu wschodniej flanki NATO, działania manipulacyjne towarzyszące zawarciu porozumienia o wzmocnionej współpracy obronnej między Polską a USA, działania dezinformacyjne maskujące prawdziwy obraz projektu Nord Stream II, lub punktowe uderzenia informacyjne w stosunki Polski z krajami sojuszniczymi, w tym cyberataki na strony internetowe, publikowanie nieprawdziwych informacji, wywiady czy wysyłanie fałszywych do państw sojuszniczych oświadczeń rzekomo pochodzących od decydentów.

Jakie Pana zdaniem trzy przyszłe daty/wydarzenia mogą spowodować nasilenie działań dezinformacyjnych w latach 2020-2021?

Celem ataków propagandowych Federacji Rosyjskiej są wydarzenia nawiązujące do kontekstu historycznego, takie jak 1 września 1939 roku, okoliczności zawarcia paktu Ribbentrop-Mołotow, czy inwazja Sowietów na Polskę 17 września 1939 roku. Pozostałe daty związane są głównie ze wzmacnianiem potencjału obronnego Polski – w związku z tym działania manipulacyjne będą bardziej intensywne podczas wydarzeń związanych z tym zadaniem, takich jak decyzje, porozumienia, a także ćwiczenia NATO zwiększające bezpieczeństwo Polski i jej sojuszników.

Jakie są dominujące narracje dezinformacyjne, które zaobserwował Pan w przestrzeni medialnej w tym roku?

Najważniejsze wektory działań wymieniłem już w odpowiedziach na pytanie dotyczące największych zagrożeń dla bezpieczeństwa polskojęzycznego środowiska informacyjnego.

Czy korzystał Pan z jakichś narzędzi do sprawdzania faktów? Jeśli tak, proszę je opisać lub podzielić się linkami.

Codziennie w naszym „Disinfo Digest” publikujemy komunikaty projektowe dotyczące zidentyfikowanych przez nas działań dezinformacyjnych. Aktualne informacje można znaleźć codziennie pod następującym linkiem: https://twitter.com/Disinfo_Digest. Zapraszam do śledzenia wszystkich zgłoszeń. Warto też przeczytać podsumowania wybranych operacji manipulacji.

Czy chciałby Pan zwrócić uwagę na jakieś przypadki dezinformacji, których był Pan świadkiem/odkrył/obalił?

Celowe zniekształcanie narracji historycznej przez Rosję, zwłaszcza w odniesieniu do Polski, zimnej wojny i wydarzeń podczas II wojny światowej, to przypadki dezinformacji, z którymi nieustannie walczymy. Są dostępne na naszej stronie internetowej oraz w kwartalniku Warsaw Institute Review.

Kto, Pana zdaniem, jest najlepiej działającym podmiotem - w Pana kraju, jak również w UE - odgrywającym obecnie kluczową rolę w dziedzinie umiejętności korzystania z mediów i dlaczego?

W tej chwili nie widzę żadnego profesjonalnego projektu, który miałby wystarczający potencjał do edukacji medialnej.

KAMIL BASAJ
Założyciel i Prezes Zarządu
Fundacji INFO OPS Polska
Zdyscyplinowany, uporządkowany,
zorientowany na realizację zadań

Menu