Jak by Pani opisała misję i doświadczenie organizacji w zakresie umiejętności korzystania z mediów/ krytycznego myślenia/ sprawdzania faktów/ przeciwdziałania dezinformacji?

Wszyscy w Warsaw Institute dążymy do tego, by spojrzenie Polski na stosunki międzynarodowe było lepiej znane i rozumiane, a także promowało samą Polskę i wzmacniało jej globalną pozycję. Niestety, współczesny świat jest niewiarygodnie spolaryzowany na zaskakująco szeroki wachlarz sposobów i niestety nie jest przesadą stwierdzenie, że istnieją siły, których działania zdają się wskazywać, że sądzą, iż zabezpieczenie własnych interesów powinno odbywać się kosztem Polski i jej partnerów oraz innych państw, które uważają za nadające się do wykorzystania; takie działania mogłyby pchnąć świat w kierunku chaosu, biorąc pod uwagę zamiar wspomnianych państw zwycięstwa w tym wszystkim. Stąd też Warsaw Institute szybko dostrzegł potrzebę rozwinięcia zestawu umiejętności i zgromadzenia grona ekspertów, którzy specjalizowaliby się w dezinformacji i analizie „fake newsów”, aby najpierw obalić dezinformację w dziedzinie geopolityki, a następnie udzielać właściwych informacji, przedstawiając prawdziwy charakter zagadnienia, na którym koncentrowała się kampania „fake news”. Przez lata nasi eksperci od dezinformacji nieustannie doskonalili swoją wiedzę i umiejętności, przekazując je naszym autorom i analitykom, którzy dzięki temu są w stanie lepiej identyfikować, i nie tylko unikać, ale gorliwie przeciwdziałać dezinformacji podczas pisania swoich artykułów analitycznych. Ekspertyza Warsaw Institute dotycząca zwalczania dezinformacji koncentruje się na geopolityce i stosunkach międzynarodowych, ze szczególnym uwzględnieniem Polski, ma na celu czynienie tego szybko i zapewnienie naszym czytelnikom wiarygodnych źródeł informacji.

Jakie są główne zasoby opracowane przez Pani organizację, którymi chciałaby się Pani podzielić?

Warsaw Institute chętnie podzieli się efektami swojej pracy, która jest publicznie dostępna na naszej stronie internetowej i w mediach społecznościowych; niektóre z najwcześniejszych projektów rozpoczęły się w 2017 roku: https://warsawinstitute.org/disinformation/, i były kontynuowane jako aspekt tematyczny, albo jako centralny punkt zainteresowania, albo jako istotny czynnik w prawie wszystkich następnych pracach; na przykład w naszym programie Russia Monitor, https://warsawinstitute.org/programs/russia-monitor/russia-monitor-articles/, lub w specjalnych wydarzeniach temu poświęconych, czy to online https://warsawinstitute.org/misinformation-russian- strategiczna-broń-wczoraj-dziś/ lub w salach konferencyjnych (przed COVID) https://warsawinstitute.org/message-fake-news-disinformation-public-space-debate-overview/. To sprawa kluczowa jeśli chodzi o analizę światowej geopolityki i areny międzynarodowej, zatem Warsaw Institute jest w stanie podzielić się z Państwem swoją pracą, w tym raportami i szeroko publikowanymi artykułami, które albo koncentrują się na dezinformacji jako takiej, albo zostały stworzone w celu przeciwdziałania kampaniom dezinformacyjnym. Nasi eksperci ds. przeciwdziałania dezinformacji i „fake-newsom” zawsze chętnie dzielą się swoją wiedzą, dlatego Warsaw Institute z przyjemnością organizuje warsztaty, tworzy filmy edukacyjne czy webinary na temat przeciwdziałania dezinformacji.

Jakie są, Pani zdaniem, trzy największe aktualne wyzwania związane z przeciwdziałaniem dezinformacji w Pani kraju?

  • Utrzymywanie zdolności rozpoznania, gdy pojawiają się nowe formy, ponieważ identyfikacja dezinformacji jest trudna nawet dla wyszkolonych oczu. Jej autorzy są kreatywni, np. vide początek deepfake’ów, i ci, którzy im się sprzeciwiali, nie mogli odpuścić kreatywności, czy to reakcyjnej, czy prewencyjnej.
  • Często łatwiej jest powiedzieć, niż zrobić, dokonać odparcia dezinformacji w szybki, ale także przekonujący sposób, zapewniając, że jest to nie tylko ich słowo przeciwko naszemu. Badania i weryfikacja w miarę możliwości wymagają czasu, do którego efekty byłyby już osiągnięte.
  • Zmiana nastawienia, gdy istnieje wcześniejszy sposób myślenia, aby nie myśleć w sposób zgodny z określonymi poglądami, ale po prostu myśleć samodzielnie, jest czymś, co wydaje się następować powoli, ponieważ każdą informację można zinterpretować na kontrastujące ze sobą i różnorodne sposoby. Staje się jednak konieczna, gdy mamy do czynienia z naszymi własnymi uprzedzeniami; tylko dzięki zmianie nastawienia możemy stale przekazywać informacje w sposób właściwy.

Czy mogłaby Pani wymienić trzy rozwiązania, które zostały przez Pani wdrożone lub które chciałaby Pani polecić jako wskazówki, jak przeciwdziałać dezinformacji, wzmacniać umiejętności krytycznego myślenia w społeczeństwach i budować obywatelską odporność na dezinformację?

  • Nasze prace analityczne i wydarzenia dają czytelnikom i widzom lepsze zrozumienie dezinformacji zarówno w teorii, jak i praktyce, a także zachęcają do własnych badań; zachęcamy do dzielenia się tą świadomością z rówieśnikami, ponieważ przekazywanie danych w trybie peer-to-peer jest szczególnie efektywne.
  • Zawsze bierzmy pod uwagę patos, etos i logos, tj. to, co zostało powiedziane, sposób, w jaki zostało powiedziane i przez kogo.
  • Korzystanie z aktualnych i bieżących przykładów jest trudniejsze niż z historycznych, ale wydaje się, że przyciągają one najwięcej interakcji ze strony widzów i czytelników. Pozostawanie apolitycznym w stosunku do przykładów obejmujących politykę krajową jest trudne, ale mimo to należy do tego dążyć.

Jakie są trzy najważniejsze wydarzenia lub daty, których była Pani świadkiem w tym roku, a które spowodowały nasilenie działań dezinformacyjnych?

  • Pandemia koronawirusa w Europie i Rosji.
  • Zaangażowanie wojskowe i polityczne w Iraku, Syrii, Libii i innych strefach konfliktów.
  • DEFENDER Europe 2020.

Jakie Pani zdaniem trzy przyszłe daty/wydarzenia mogą spowodować nasilenie działań dezinformacyjnych w latach 2020-2021?

  • W kwestii głosowania, wybory prezydenckie zarówno w Polsce jak i w USA w 2020 roku.
  • W zakresie obronności – relokacja dodatkowych wojsk amerykańskich do Polski oraz uruchomienie amerykańskiej bazy obrony przed rakietami balistycznymi w Redzikowie.
  • W zakresie dyplomacji historycznej – upamiętnienie wybuchu II wojny światowej, a także wybuchu Powstania Warszawskiego.

Jakie są dominujące narracje dezinformacyjne, które zaobserwowała Pani w przestrzeni medialnej w tym roku?

Spośród wielu kampanii dezinformacyjnych, które miały miejsce w Polsce w 2020 r., zdecydowana większość pochodziła z Fedracji Rosyjskiej lub miała z nią powiązania. Dwie najczęstsze motywy tych ataków to „aktywne agresywne zachowanie Polski i NATO wobec pokojowej Rosji”, wymuszona modyfikacja historii w celu wymazania sowieckiego zaangażowania w pierwszej części II wojny światowej, a także liczne zbrodnie wojenne, które Armia Czerwona dokonywała przez lata w całej Europie.

Czy korzystała Pani z jakichś narzędzi do sprawdzania faktów? Jeśli tak, proszę je opisać lub podzielić się linkami.

Nie, jako centrum analityczne, obsesyjnie szeroko zakrojone badania podejmowane przez wszystkich członków WI – mnie, partnerów, naszych ekspertów – same w sobie są narzędziem służącym do sprawdzania faktów. Oczywiście wiąże się to z przyjrzeniem się jak największej liczbie różnych źródeł i oceną wspomnianych informacji, tego, co zostało zaprezentowane, w jaki sposób, przez kogo itp., w tym też, osoby weryfikujące fakty mają do powiedzenia na ten temat.

Czy chciałaby Pani zwrócić uwagę na jakieś przypadki dezinformacji, których była Pani świadkiem/odkryła/obaliła?

Celowe zniekształcanie narracji historycznej przez Rosję, zwłaszcza w odniesieniu do Polski, zimnej wojny i wydarzeń II wojny światowej, to przypadki dezinformacji, z którymi nieustannie walczymy. Są dostępne na naszej stronie internetowej oraz w kwartalniku Warsaw Institute Review.

Kto, Pani zdaniem, jest najlepiej działającym podmiotem - w Pani kraju, jak również w UE - odgrywającym obecnie kluczową rolę w dziedzinie umiejętności korzystania z mediów i dlaczego?

Nasi partnerzy w pierwszym projekcie dezinformacyjnym: European Values Think Tank (Czechy), Slovak Security Policy Institute, a także Info Ops Poland i Fundacja Bezpieczna Cyberprzestrzeń (Polska) wykazali się niezwykłą uważnością i perspektywicznym myśleniem, nie pozwalając, by sprawy w naszym regionie V4 wymknęły się spod kontroli.

Czy są jakieś inne kwestie, które chciałaby Pani poruszyć podczas tego wywiadu?

Uważamy, że niniejszy kwestionariusz jest znakomitym pomysłem. Gromadzenie wiedzy na temat dezinformacji jest konieczne i stanowi autentyczny, pozytywny wkład. Mam nadzieję, że nasze odpowiedzi pomogły 🙂

 

Wywiad został przeprowadzony w dniu 7 lipca 2020 roku.

JULIA GRZYBOWSKA
Prezes Instytutu Warszawskiego
Zdeterminowana, perfekcjonistka, zorientowana na cel

Menu